آیا در تاریخ بشر زمانی بدون جنگ وجود داشته است؟

پدیده جنگ همواره یکی از تاریک‌ترین و پرتلفات‌ترین وجوه تاریخ تمدن بشری بوده است. تنها در قرن بیستم، تخمین زده می‌شود که بیش از ۲۳۱ میلیون نفر در درگیری‌های مسلحانه جان باخته‌اند که نشان از عمق فاجعه دارد.

به گزارش گجت نیوز، این رقم هولناک، محققان را به این سمت سوق داده است تا در مورد احتمال وجود یک دوره صلح کامل در تاریخ بشر کنکاش کنند. شواهد موجود، تصویری پیچیده و گاه متناقض از این گذشته ارائه می‌دهد.

شواهد پراکنده از دوران هومینین‌های اولیه

برای درک ریشه‌های جنگ، پژوهشگران به گذشته‌های دور، یعنی دوران هومینین‌ها (اجداد انسان مدرن) قبل از ظهور انسان خردمند (Homo sapiens)، می‌نگرند. در این دوره، شواهد باستان‌شناختی مبنی بر درگیری‌های سازمان‌یافته یا جنگ‌های گسترده بسیار نادر است. گروه‌های کوچک و متحرک هومینین‌ها، با ابزارهای ساده و بدون انباشت منابع، احتمالاً کمتر مستعد درگیری‌های بزرگ و سازمان‌یافته بوده‌اند. سارا لیسی، باستان‌شناس از دانشگاه ایالتی اوهایو، بیان می‌کند که خشونت در میان هومینین‌ها به احتمال زیاد شامل حوادث منفرد درگیری‌های فردی بوده و نه جنگ‌های واقعی.

خشونت در جوامع شکارچی-گردآورنده: ابهام و گوناگونی

با ظهور انسان خردمند و شکل‌گیری جوامع شکارچی-گردآورنده، وضعیت پیچیده‌تر می‌شود. برخی از پژوهشگران معتقدند که این جوامع، به‌دلیل اندازه کوچک، سبک زندگی کوچ‌نشینی و فرهنگ اشتراک‌گذاری، عمدتاً صلح‌طلب بوده‌اند.

در مقابل، شواهد باستان‌شناختی دیگری وجود دارد که نشانه‌های خشونت و درگیری را حتی در این دوران نشان می‌دهد. کشف اسکلت‌هایی با جراحات مرگبار در ناتاروک کنیا که قدمت آن به حدود ۱۰ هزار سال پیش بازمی‌گردد، شاهدی بر این مدعاست. داگلاس فرای، انسان‌شناس از دانشگاه آلاباما در بیرمنگام، تأکید می‌کند که تجربه جنگ در میان شکارچی-گردآورنده‌ها یکسان نبوده و برخی جوامع بدون جنگ و برخی دیگر درگیر آن بوده‌اند.

ازار گت، استاد علوم سیاسی دانشگاه تل‌آویو نیز بر این باور است که اگرچه جنگ‌های شکارچی-گردآورنده‌ها معمولاً با شدت پایین‌تری همراه بوده‌اند، اما حضور داشته‌اند.

ظهور کشاورزی و اوج‌گیری جنگ در تاریخ

نقطه عطف در تاریخ خشونت سازمان‌یافته، ظهور کشاورزی و گذار به جوامع یکجانشین بود. افزایش جمعیت، تمرکز منابع و نیاز به دفاع از سرزمین، به تدریج به افزایش مقیاس و سازمان‌یافتگی جنگ‌ها منجر شد. باستان‌شناسان شواهدی از این تغییر را در ساختارهای دفاعی، سلاح‌های تخصصی و گورهای دسته‌جمعی مشاهده کرده‌اند.

برای نمونه، در جبل صحابه مصر، مربوط به ۱۳ تا ۱۴ هزار سال پیش از میلاد، نشانه‌های بارزی از درگیری‌های خشونت‌بار یافت شده است. استیون لوبلان، باستان‌شناس و زیست‌شناس تکاملی، معتقد است که جنگ یک اختراع فرهنگی است که با رقابت بر سر منابع شکل گرفته و بخش جدایی‌ناپذیری از تاریخ بشر شده است.

قاتل جوان ۲۸ ساله مریوانی در عملیات پلیس دستگیر شد

تماشاخانه

ساعت ۸:۱۵ ششم اوت ؛ هیروشیما / وقتی شهر در دیگ قیر می‌جوشید

محمدباقر خرازی کیست؟روحانی جنجالی با ادعاها و ایده‌های تخیلی

فیلم های دیگر